Try2Conceive

คุณแม่เบบี้ลี

: ฮอร์โมนต่างๆสัมพันธ์กับรอบเดือนและการตกไข่อย่างไร : โดย K.P.Lee, M.D.

การทำงานของฮอร์โมนในร่างกายส่วนใหญ่จะเชื่อมต่อกันเป็นทอดๆ โดยฮอร์โมนหลักๆที่เกี่ยวข้องกับรอบเดือนและการตกไข่จะมีอยู่ 4 ตัว

1.ฮอร์โมน FSH

ตัวนี้จะกระตุ้นให้ Follicle หรือกระเป๋าเก็บไข่เจริญเติบโตได้หลายๆFollicles คือ 10-20 Follicles ซึ่งแต่ละอันจะมีขนาดเริ่มต้นในวันแรกของรอบเดือนที่ขนาดเล็กกว่า 10 มิลลิเมตร แล้วก็จะโตขึ้นเรื่อยๆ โดยแต่ละ Follicle จะมีอัตราการเติบโตไม่เท่ากัน โดยตามธรรมชาติ(ไม่รวมในรายที่ทานยาหรือฉีดยากระตุ้น)จะมีเพียง Follicle เดียวที่โตจนมีขนาดได้ถึง 18-20 มิลลิเมตร ซึ่งเป็นขนาดเหมาะสมพร้อมที่จะปฏิสนธิ (ที่เราอัลตร้าซาวนด์ดูขนาดของไข่ จริงๆก็คือขนาดของFollicleมากกว่าค่ะ) ซึ่ง Follicle ที่โตได้ขนาดเหมาะสมก็จะไปกระตุ้นให้มีการหลั่งฮอร์โมน Estrogen อีกที

2.ฮอร์โมน Estrogen

ตัวนี้เมื่อได้รับสัญญาณจาก Follicle ที่โตได้ขนาดก็จะมีการหลั่งในปริมาณสูงขึ้น (ตรวจได้จากที่ตรวจน้ำลาย) โดยหน้าที่ของมันคือ จะทำให้ผนังมดลูกหนาขึ้นเพื่อพร้อมที่จะรับการฝังตัวจากตัวอ่อนหากมีการปฏิสนธิ โดยฮอร์โมนเอสโตรเจนที่มีระดับสูงขึ้นนี้จะไปกระตุ้นต่อมใต้สมองอีกทีเพื่อให้หลั่งฮอร์โมน LH ซึ่งเป็นตัวสำคัญ

3.ฮอร์โมน LH

ตัวนี้เมื่อได้รับสัญญาณจากต่อมใต้สมองก็จะหลั่งออกมาในปริมาณสูงเด่นขึ้นมา เรียกว่า LH Surge (ตรวจได้จากที่ตรวจปัสสาวะ) และจะทำหน้าที่ในการบังคับให้ Follicle ที่เป็นกระเป๋าเก็บไข่ไข่ไว้แตกออก ...ทำให้ไข่ตกลงมาในท่อนำไข่

4.ฮอร์โมน Progesterone

ฮอร์โมนตัวนี้จะถูกหลั่งมาจาก Follicle ที่ว่างเปล่า(เพราะปล่อยไข่ภายในให้ตกไปแล้ว) ทำหน้าที่สร้างความหนาของผนังมดลูกให้พร้อมต่อการฝังตัวของตัวอ่อนที่ได้รับการปฏิสนธิ

จะเห็นว่าฮอร์โมนเอสโตรเจน(ทำให้มีมูกใสยืดที่พบในช่องคลอด)ซึ่งเป็นกราฟสีแดงนั้นจะขึ้นล่วงหน้าก่อนฮอร์โมน LH (กราฟสีส้ม) อีกนะคะ เพื่อไปปรับผนังมดลูกให้หนานุ่มรอรับการฝังตัว และกระตุ้นต่อมใต้สมองให้หลั่งฮอร์โมน LH มากขึ้น เมื่อฮอร์โมน LH สูงขึ้นได้ระดับจึงจะทำให้ไข่ตกค่ะ ดังนั้นตัวที่สำคัญที่สุดคือ ฮอร์โมน LH ซึ่งทำให้ไข่ตกโดยตรง

ในบางราย..ฮอร์โมนเอสโตรเจนขึ้นเป็นปกติ(มีมูกใสยืด)..แต่ต่อมใต้สมองไม่สามารถหลั่งฮอร์โมน LH ให้สูงขึ้นถึงระดับที่จะทำให้มีไข่ตกได้ (ตรวจไม่พบ LH Surge) ก็ต้องอาศัยการฉีดยาเลียนแบบฮอร์โมน LH เพื่อกระตุ้นให้มีไข่ตก

LH Surge

การที่พบ 2 ขีดเข้มจากที่ตรวจ LH Test แสดงว่ามีฮอร์โมน LH ในข้อ 3 สูง (มี LH Surge) ซึ่งจะไปบังคับให้ Follicle แตกออกและทำให้มีไข่ตกออกมาแน่นอนค่ะ แต่ ไข่นั้นจะพร้อมในการปฏิสนธิหรือไม่ขึ้นกับขนาดของไข่ด้วยค่ะ เพราะหากเรามีความผิดปกติของช่วงการกระตุ้นFollicle อาจได้ขนาดของFollicle ที่ไม่เหมาะสมนัก แต่ระดับของ LH ที่ขึ้นสูง..ก็ทำให้มีไข่ตกออกมาได้
(แต่จากข้อมูลข้างบนเรื่องการทำงานของฮอร์โมนต่างๆในเคสปกติ..จะเห็นว่าไข่ควรได้ขนาดที่เหมาะสมจึงจะมีการกระตุ้นต่อๆให้มี LH Surge ได้ค่ะ)

ในบางราย.. ตรวจพบขีดทดสอบจางกว่าขีดควบคุมเล็กน้อย(แสดงว่าระดับฮอร์โมน LH ขึ้นไม่สูงถึงค่าเฉลี่ยมาตรฐานที่จะทำให้มีไข่ตก) แต่ทำให้ไข่ตกได้ที่ระดับฮอร์โมนดังกล่าวก็มีค่ะ

ดังนั้นในช่วงที่พบขีดจางๆ..หากเราไม่ซีเรียสเรื่องเลือกเพศบุตร ก็อาจมีเพศสัมพันธุ์ช่วงนั้นวันเว้นวันก็ได้ค่ะ เพื่อเป็นการครอบคลุมในกรณีที่ฮอร์โมน LH ของเราขึ้นไม่ถึง 25 mIU/ml แต่สามารถทำให้มีไข่ตกได้ค่ะ

นอกจากนี้ไข่ที่ตกออกมาจาก Follicle อาจไม่สามารถเดินทางมาปฏิสนธิกับอสุจิในท่อนำไข่ได้ หากท่อนำไข่มีการตีบตันในบางช่วงค่ะ กรณีนี้เราถือว่ามีไข่ตกแต่มีอุปสรรคในการเดินทางในท่อนำไข่ค่ะ

(สงวนลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 มิให้ทำการคัดลอก ดัดแปลง หรือแก้ไขบทความเพื่อนำไปตีพิมพ์ก่อนได้รับการอนุญาตค่ะ)

_________________
Try2Conceive

พี่เล็ก

เข้านี้ได้รับความรู้จากคุณลีเยอะเลย...ขอบคุณค่ะสำหรับข้อมูลที่มีประโยชน์แต่เดือนนี้สบายใจจ๊ะไม่ต้องลุ้นให้ไข่ตกเพราะน้องจิไม่อยู่...ก็สบายใจไปอีกแบบนะ

_________________

ปันปัน · Executive Member เข้าร่วม: 23 May 2006 ตอบ: 3786

ขอบคุณค่ะพี่ย่อ ข้อมูลดีมาก ๆ เลยค่ะ ปันกำลังคิดว่าปกติแต่ละเดือนที่ปันมีไข่เนี่ย ไข่อาจจะไม่ตกก็ได้ เพราะ LH ปันน้อย เนื่องจากไม่เคยเทสต์เจอขีดเข้มเลยค่ะ มีแต่ขีดจางกว่าหรือเกือบเท่าขีดมาตรฐาน แต่พอรอบนี้ที่ฉีดเชื้อ หมอมีฉีดยาให้ไข่ตก พอเช้าวันที่จะฉีดเชื้อ ปันก็ลองเทสต์ไข่ตกดูค่ะ ปรากฎว่าได้ขีดเข้มชัดมาก เข้มกว่าขีดมาตรฐานนิดนึงด้วยค่ะ แบบว่าดีใจมาก ๆ เลย ตั้งแต่เทสต์มาไม่เคยเจอขีดเข้ม ก็เลยคิดว่า เป็นไปได้ว่า LH ปันไม่สูงจึงทำให้ไข่ไม่ตก แบบนี้ปันก็ไม่สามารถมีลูกตามธรรมชาติได้เลยหรือเปล่าคะพี่ย่อ

ToY

ขอบคุณมากๆ ค่ะพี่ย่อ ได้ความรู้และเป็นประโยชน์มากๆ ค่ะ Razz

คุณแม่เบบี้ลี

ดีใจค่ะที่ข้อมูลตรงนี้เป็นประโยชน์กับหลายๆคน เพราะมีคนอีเมล์ถามมาบ่อยๆ..ก็เลยคิดได้ว่าน่าจะเขียนมาเป็นเรื่องเป็นราวให้อ่านกัน (เพราะถ้าไปคลอดเบบี้ลี..คงไม่ได้ตอบอีกเป็นนานสองนานสามนาน.. Embarassed

)

เคสน้องปันปัน ถ้าตามทฤษฎีเป๊ะๆ พี่ว่าก็น่าจะเป็นอย่างที่น้องปันสงสัยคือ ฮอร์โมน LH ไม่สูงถึงระดับเฉลี่ยทั่วไปที่จะทำให้ไข่ตกได้ (แต่ขอถามกลับว่า..ช่วงที่ขีดเริ่มขึ้นจางๆนั้น..น้องปันตรวจถี่ขึ้นมั้ยคะ.. เพราะบางคนฮอร์โมนขึ้นไวลงไวปรู๊ดปร๊าด ถ้าตรวจวันละหนก็อาจพลาดช่วงที่ขีดเข้มไปได้)

กับคำถามที่น้องปันถามว่า..ไม่มีโอกาสที่ไข่จะตกเองโดยธรรมชาติเลยใช่มั้ย พี่ว่า..ตอบลำบากค่ะ เพราะค่าตรงนั้นเป็นค่าเฉลี่ยของประชากรกลุ่มหนึ่ง ยังมีคนกลุ่มน้อย(น้องปันอาจจะรวมอยู่ในนั้น)ที่ไข่ตกได้โดยฮอร์โมน LH ไม่จำเป็นต้องสูงถึงระดับค่าเฉลี่ยดังกล่าวที่เค้าตั้งไว้ในแผ่นตรวจนั้นก็ได้ค่ะ (แต่จะต้องเห็นขีดจางๆหรือเข้มเกือบเท่าบ้างนะคะ..ไม่ใช่ว่าขีดไม่ขึ้นซะเลยทีเดียว) ดังนั้นอย่างศูนย์ที่พี่ไปฉีดเชื้อที่นี่..เค้าให้มาฉีดเชื้อทันทีที่เห็นขีดเริ่มขึ้นจางๆเลยล่ะค่ะ เป็นการป้องกันการพลาดการตกไข่ในกรณีดังกล่าวและคลุมไปถึงพวกที่ฮอร์โมนขึ้นไวลงไวด้วยล่ะค่ะ

_________________
Try2Conceive

คุณแม่เบบี้ลี

พี่เล็ก...น้องจิไม่อยู่..หนูร่าเริงเหรอคะ Laughing

_________________
Try2Conceive

ปันปัน · Executive Member เข้าร่วม: 23 May 2006 ตอบ: 3786

พี่ย่อคะ ปันตรวจบ่อยสิคะ เกือบทุก 4 ชม เลยก็ว่าได้ค่ะช่วงนั้นน่ะ แต่ก็ไม่เคยเห็นขีดเข้ม ๆ เลยค่ะ แต่มีค่ะที่เห็นขีดจาง ๆ และก็เข้มใกล้จะเท่าขีดมาตรฐาน แต่ไม่เคยเข้มกว่าหรือเข้มเท่ากันค่ะ เลยเลิกใช้วิธีตรวจแบบนี้ไปเลยค่ะ แต่วันที่จะไปฉีดเชื้อลองเอามาตรวจแล้วได้ขีดเข้ม ดีใจมาก ๆ เลยค่ะ เพราะรู้แน่ ๆ ว่ามีไข่ตกแน่นอน Smile

ยังไงถ้าปันต้องการทราบ LH ของปัน ต้องตรวจเลือดเพื่อหาอย่างเดียวเลยใช่มั๊ยคะ แล้วไปตรวจวันที่เท่าไหร่ของรอบเดือนคะพี่ย่อ รบกวนอีกครั้งนะคะ ขอบคุณค่ะ

fghi914 · Executive Member เข้าร่วม: 05 Oct 2008 ตอบ: 108

Your site you master!